ابن خلدون ( مترجم : م . محمد پروين گنابادى )

718

تاريخ ابن خلدون ( مقدمه تاريخ ابن خلدون ) ( فارسى )

حبوب از مواد غذايى ضرورى است براى توليد آنها كوشش فراوان مىشود ، زيرا هيچ فردى از فراهم آوردن مواد خوراكى ماهيانه يا سالانهء خود و خانواده‌اش غفلت نميكند و از اين رو عموم يا بيشتر مردم در آن شهر يا در نواحى نزديك آن براى توليد و بدست آوردن آنها بتلاش ميپردازند و ناچار هستند اين گونه نيازمنديهاى خود را فراهم سازند و چون همهء مردم براى بدست آوردن مواد غذايى خود ميكوشند در نتيجه مقدار بسيارى از مواد خوراكى نسبت به ميزان نيازمندى خاندانهاى آنها زياد ميآيد كه نياز بسيارى از مردم آن شهر را بر طرف مىكند و از اين رو بىشك مواد خوراكى بيش از نياز مردم آن شهر فراهم ميآيد و اغلب بهاى آنها تنزل مىكند مگر آنكه در بعضى از سالها زراعت آنها دچار آسيبهاى آسمانى بشود . و اگر به علت بيم از اين گونه آفت زدگىها مواد غذايى را احتكار نميكردند در نتيجهء فراوانى آنها كه در پرتو توسعهء عمران و اجتماع حاصل مىشود ، بىگمان آنها را مفت و رايگان در دسترس مردم قرار ميدادند . ولى ديگر لوازم زندگى مانند خورشها و ميوه‌ها و نظاير آنها چندان مورد نياز عامهء اهالى شهر نيست و مردم شهر يكسره در راه بدست آوردن آنها تلاش نميكنند ، بلكه اكثريت مردم هم بدانها توجهى ندارند ، گذشته از اين ، هنگامى كه يك شهر از لحاظ عمران توسعه پذيرد و عادات و رسوم تجملى و ثروتمندى در آن بيش از حد رواج يابد آن وقت اين گونه لوازم تفننى طالبان فراوانى خواهد داشت و آنها را طبقات مختلف به نسبت رفاه و آسايش زندگى خود بسيار به كار خواهند برد و در نتيجه مقدار موجود اين گونه لوازم در برابر حوائج طالبان آنها بيش از حد اندك خواهد بود و خريداران آنها بطور روز افزون افزايش خواهد يافت در صورتى كه لوازم تفننى بر همان ميزان نخست كمياب باقى خواهد بود و از اين رو جويندگان براى بدست آوردن آنها ازدحام ميكنند و توانگران و آسايش طلبان بهاى آنها را بيش از اندازه گران ميپردازند ، زيرا بيش از ديگران بدانها نيازمندند